PODSTAWA PROGRAMOWA WYCHOWANIA PRZEDSZKOLNEGO
Obowiązująca od 1 września 2026 r.
Podstawa prawna
Od roku szkolnego 2026/2027 Gminne Przedszkole w Zamieniu realizuje podstawę programową wychowania przedszkolnego określoną w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 11 marca 2026 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym — Dz. U. z 2026 r. poz. 378.
Podstawa programowa obowiązuje od 1 września 2026 r. i jest stosowana do wszystkich dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym.
Podstawa programowa określa cele wychowania przedszkolnego, zadania przedszkola, kompetencje rozwijane przez dzieci, osiągnięcia oczekiwane na zakończenie wychowania przedszkolnego oraz warunki i sposób realizacji programu.
Jej założenia są realizowane w całym czasie pobytu dziecka w przedszkolu — podczas zabawy, zajęć, posiłków, odpoczynku, spacerów, wycieczek, czynności samoobsługowych oraz codziennych sytuacji społecznych.
Najważniejsze cele wychowania przedszkolnego
Celem wychowania przedszkolnego jest:
- wspieranie wszechstronnego rozwoju dziecka w sferze poznawczej, społecznej, emocjonalnej, etycznej i fizycznej;
- rozwijanie ciekawości, zainteresowań i uzdolnień oraz budowanie wiedzy potrzebnej do rozumienia współczesnego świata;
- rozwijanie kompetencji językowych, matematycznych, cyfrowych i ruchowych;
- wzmacnianie samodzielności, wytrwałości, odpowiedzialności i poczucia sprawczości;
- rozwijanie empatii, umiejętności współpracy oraz przygotowanie do podejmowania odpowiedzialnych wyborów etycznych;
- kształtowanie szacunku dla dobra wspólnego, tradycji i kultury narodowej, z poszanowaniem innych kultur, oraz rozwijanie postaw patriotycznych.
Kompetencje rozwijane przez dzieci
Kompetencje fundamentalne: językowe, matematyczne, cyfrowe i ruchowe.
Kompetencje przekrojowe: rozwiązywanie problemów, krytyczne i kreatywne myślenie, współpraca, dbanie o innych, kierowanie sobą oraz dbanie o siebie.
Sprawczość: podejmowanie inicjatywy i decyzji, wytrwałe dążenie do celu, odpowiedzialność za własne działania, wiara we własną skuteczność oraz samoregulacja.
Osiągnięcia dziecka — dziewięć obszarów
Na zakończenie wychowania przedszkolnego osiągnięcia dziecka są określone w dziewięciu wzajemnie powiązanych obszarach:
- Obszar społeczny — budowanie relacji, działanie z innymi i dla innych.
- Obszar osobisty — poznanie siebie, kierowanie sobą, wybieranie dobra.
- Obszar językowy — komunikowanie się ze światem.
- Obszar matematyczny — odkrywanie matematyki wokół siebie.
- Obszar przyrodniczy — odkrywanie przyrody i dbanie o nią.
- Obszar techniczny — poznawanie techniki przez działanie.
- Obszar cyfrowy — przygotowanie do bezpiecznego funkcjonowania w społeczeństwie cyfrowym.
- Obszar artystyczny — odbieranie i tworzenie sztuki.
- Obszar ruchowy — rozwijanie się w ruchu, dbanie o zdrowie i bezpieczeństwo.
Jak podstawa programowa jest realizowana
Cały dzień ma znaczenie. Program jest realizowany w każdym momencie pobytu dziecka w przedszkolu — nie tylko podczas zajęć kierowanych, lecz także podczas swobodnej zabawy, posiłków, odpoczynku, spacerów i czynności samoobsługowych.
Swobodna zabawa jest codziennym i nieodzownym warunkiem rozwoju dziecka. Dzieci uczą się przez działanie, rozmowę, współpracę, obserwowanie, rozwiązywanie problemów, eksperymentowanie i twórczość.
Dzieci zdobywają praktyczne doświadczenia edukacyjne. Obejmują one między innymi kontakt ze sztuką, obserwacje przyrodnicze, uprawę roślin, wspólne wyjścia, działania na rzecz innych osób, prezentowanie efektów pracy oraz udział w aktywnościach promujących zdrowy styl życia.
Aktywność na świeżym powietrzu jest elementem codziennej pracy. Dzieci powinny mieć codziennie zajęcia na świeżym powietrzu, a co najmniej raz w tygodniu przebywać poza budynkiem przedszkola dłużej niż jedną godzinę. Wyjątkiem są dni, w których obowiązują alerty Rządowego Centrum Bezpieczeństwa albo występują szczególnie niesprzyjające warunki atmosferyczne.
Korzystanie z urządzeń ekranowych jest ograniczone. Dzieci nie korzystają w przedszkolu indywidualnie i samodzielnie z urządzeń ekranowych. Wyjątek stanowią racjonalne usprawnienia stosowane wobec dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Nauczyciel może korzystać z urządzeń ekranowych do celów dydaktycznych wyłącznie w niezbędnym zakresie, z zachowaniem zasad higieny cyfrowej.
Edukacja jest włączająca i dostosowana do potrzeb dziecka. Przedszkole uwzględnia zróżnicowane potrzeby rozwojowe dzieci, indywidualizuje proces wychowania i kształcenia, stosuje zasady projektowania uniwersalnego oraz racjonalne usprawnienia, aby każde dziecko mogło w pełni uczestniczyć w życiu grupy.
Rodzice są partnerami przedszkola. Nauczyciele przekazują rodzicom informacje o rozwoju dziecka, omawiają wyniki obserwacji, wspólnie ustalają potrzebne formy wsparcia oraz przygotowują diagnozę dojrzałości szkolnej dzieci, które w danym roku mają rozpocząć naukę w szkole.
Pełny tekst obowiązującej podstawy programowej
Wiążący tekst prawny znajduje się w Elektronicznym Dzienniku Ustaw. Dokumentem dotyczącym wychowania przedszkolnego jest załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Edukacji z 11 marca 2026 r.
Rozporządzenie zostało następnie zmienione rozporządzeniem Ministra Edukacji z dnia 8 lipca 2026 r. — Dz. U. z 2026 r. poz. 958. Nowelizacja zmienia § 4 i załącznik nr 2 dotyczący szkoły podstawowej; nie zmienia treści załącznika nr 1 dotyczącego wychowania przedszkolnego.
Stan prawny: 31 sierpnia 2026 r.
